گزارش یک مقاله: ساخت ملکی در زبان انگلیسی

این نوشته درباره‌ی گزارش مقاله‌ی [منتشرنشده‌ی] «ساخت ملکی در زبان انگلیسی[1]»[2] است که دی‌ماه ۱۳۹۸ به همراه فروغ بغدادیان در کلاس «زبان‌شناسی پیکره‌ای» ارائه دادیم. ارائه درباره‌ی پژوهشِ درجریانی است که هنوز اطلاعات کاملی درباره‌ی آن منتشر نشده و تنها بخشی از آن از این طریق دست‌یافتنی است (برای شرکت‌کنندگان آن دوره). لذا از دکتر واتسلاف بریزینا، نویسنده‌ی اصلی مقاله و ارائه‌دهنده‌ی پژوهش، سپاس‌گزار ایم که اجازه دادند ارائه‌ی ما درباره‌ی پژوهش ایشان باشد.

دانلود اسلاید‌های ارائه‌ی «ساخت ملکی در زبان انگلیسی» (به انگلیسی)

مقدمه

در زبان انگلیسی به دو شکل ساخت ملکی را نشان می‌دهند؛ یکی افزودن واژه‌بستِ s’- به مالک[3] و دیگری، با واژه‌ی of که پس از مملوک[4] قرار می‌گیرد. ترتیب اجزا در این دو شکل متفاوت است. برای ساخت اول می‌توان John’s book را مثال زد که John را مالک و book را مملوک می‌نامند. نمونه‌ی ساخت دوم، CPU of the laptop است که مالک و مملوک به‌ترتیب the laptop و CPU هستند. بریزینا و همکاران[5] در یک مطالعه‌ی پیکره‌ای به دنبال پاسخ به این سه پرسش بودند که: یک، دسته‌بندی ساخت ملکی به چه صورت است و گویشوران در شرایط مختلف کدام ساخت را معمولاً انتخاب می‌کنند؛ دو، تمایل زبان‌جامعه‌شناختی[6] گویشوران انگلیسی بریتانیایی از سال ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۴ چه تغییراتی داشته است؛ و سه، چه محدودیت‌های درونی (زبان‌شناختی) و بیرونی (غیرزبان‌شناختی) در استفاده از این ساخت‌های ملکی حاکم است.

روش‌شناسی

این پژوهش بر اساس پیکره‌ی BNC2014 و BNC1994 انجام شده است. ۵٫۰۱۱ ساخت در این مقاله بررسی شده است که ۲٫۲۱۹ موردِ آن از ساخت of و ۲٫۷۹۲ مورد از ساخت s’- استفاده شده است. تمام این ساخت‌ها موردواژه‌یابی و برچسب‌گذاری شده است؛ از جمله برچسب معنایی، واجی، آوایی، زبان‌جامعه‌شناختی، و همچنین اطلاعات فراداده‌ای.

تحلیل داده‌ها

الف. انواع ساخت‌های ملکی

داده‌های پیکره براساس دو ویژگی جانداری[7]/بی‌جانی[8] و انسان/غیرانسان بودن دسته‌بندی شدند. بسته به این که مالک یا مملوک یکی از این دو باشند، تمایل گویشوران به یکی از این دو ساخت تغییر می‌کرد. نتایج آماری در شکل ۱ آورده شده است. برای نمونه اگر مالک و مملوک هردو جاندارِ انسان (AnH[9]) باشند، تمایل به استفاده از ساخت ملکی s’- بسیار بیش‌تر است.

ب. تغییرات استعمال در طول زمان

با مقایسه‌ی داده‌های دو پیکره از نظر گروه سنی گویشوران، نمودار شکل ۲ حاصل شده است. این نمودار تنها درباره‌ی تمایل گویشوران به استعمال ساخت ملکی s’- است و نمودار ساخت ملکی of در دسترس ما نبود. با این حال، نکات مهمی در نمودار شکل ۲ نهفته است.

به نظر می‌رسد استفاده از ساخت ملکی s’- در طول ۱۰ سال کاهش پیدا کرده است؛ اما آیا این تحلیل می‌تواند دقیق باشد؟ بریزینا و همکاران می‌گویند خیر، زیرا که در پیکره‌ی سال ۱۹۹۴، در ۵۹ درصد بافت‌ها مالکِ جاندار (انسان) حضور دارد. حال آن که در پیکره‌ی ۲۰۱۴ این درصد ۴۱ است. به همین دلیل نمی‌توان درباره‌ی کاهش تمایل گویشوران به ساخت ملکی s’- تفسیر دقیقی داشت.

نمودار

شکل ۱. دسته‌بندی انواع ساخت ملکی و تمایل گویشوران در شرایط مختلف (An: جاندار، iAn: بی‌جان، H: انسان، و NH: غیرانسان)

پ. محدودیت‌های درونی و بیرونی

در  بعضی بافت‌های جاندار تمایل به استفاده از ساخت s’- بیش‌تر است؛ مثلاً ملکیت‌های معمول، یا روابط خویشاوندی. همچنین محدودیت‌های واجی نیز در انتخاب ساخت ملکی مؤثر است. اگر واژه‌ی مالک به یکی از همخوان‌های صفیری[10]، یعنی /s, z, ʃ, ʒ/، ختم شود، ساخت of به کار می‌رود. برای نمونه، تلفظ Socrates’s death سخت‌تر از death of Socrates است. همچنین بررسی دو پیکره نشان می‌دهد که زنان در پیکره‌ی ۲۰۱۴ ساخت s’- را کم‌تر از پیکره‌ی ۱۹۹۴ به کار برده اند.

شکل ۲. تغییرات استعمال ساخت s’- در طول زمان

نتیجه‌گیری

این پژوهش هنوز به پایان نرسیده است که بتوان نتایج دقیقی برای آن ذکر کرد. انتظار می‌رود در نسخه‌ی نهایی و منتشرشده‌ی این پژوهش، درباره‌ی نتایج زبان‌جامعه‌شناختی بیش‌تری چون تفاوت طبقه‌ی اجتماعی در استعمال این ساخت‌ها، تفاوت استعمال براساس محل زندگی، و جز این‌ها صحبت شود. از بررسی دو پیکره‌ی ۱۹۹۴ و ۲۰۱۴ عجالتاً می‌توان به این نتیجه رسید که تفکیک بین ساخت s’- و of نسبت به دهه‌ی قبل سخت‌تر و پیش‌بینی‌ناپذیرتر شده است. همچینین، با توجه به کاهش استعمال ساخت s’- میان زنان، به نظر می‌رسد تمایل آن‌ها به استفاده از این ساخت ملکی در طول زمان کاهش یافته است.

یکی از نتایج جنبی، اما مهمی که می‌توان گرفت این است که در همه‌ی این شرایط، حتی جاهایی که مالک و مملوک یکسان است و توقع می‌رود یک ساختِ قطعی برای آن تعیین شود، توافق نظر بین گویشوران، که همه زادبومی[11] اند، وجود ندارد. در حالت‌های میانه، برای نمونه جاهایی که مالک جاندار غیرانسان و مملوک غیرجاندار باشد، هیچ‌کدام از ساخت‌ها به دیگری برتری قاطع ــــ  مانند موارد پیشین ــــ  وجود ندارد.

پی‌نوشت:

[1] Brezina, V. (n.d.). Possessives in English. https://www.futurelearn.com/courses/corpus-linguistics/0/steps/55575

[2] گزارش پیشِ رو، درواقع درباره‌ی پژوهشِ درجریانی است که هنوز چیزی درباره‌ی آن نگاشته نشده و تنها بخشی از آن در آدرس بالا دست‌یافتنی است (برای شرکت‌کنندگان آن دوره). لذا از دکتر واتسلاف بریزینا، نویسنده‌ی اصلی مقاله و ارائه‌دهنده‌ی پژوهش، سپاس‌گزار ایم که اجازه دادند ارائه‌ی ما درباره‌ی پژوهش ایشان باشد.

[3] possessor [4] possessum

[5] میریام میرهوف (Miriam Meyerhoff)، سوزان رایشلت (Susan Reichelt)، و دانا گابلاسووا (Dana Gablasova).

[6] sociolinguistic [7] animacy [8] inanimacy [9] animated human [10] sibilant consonants [11] native

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.